[Cơ bản] Bài 17: HÔ HẤP Ở ĐỘNG VẬT

Thảo luận trong 'Môn Sinh - Khối 11' bắt đầu bởi quangthoai, 14 Tháng mười hai 2009.

  1. quangthoai

    quangthoai New Member

    Thứ sáu, ngày 26 tháng sáu năm 2009
    BÀI 17
    Nhãn: GIÁO KHOA - 11CB
    BÀI 17:
    HÔ HẤP Ở ĐỘNG VẬT
    I. HÔ HẤP LÀ GÌ
    - Hô hấp là tập họp những quá trình, trong đó cơ thể lấy ôxi từ bên ngoài vào để ôxi hóa các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải CO2 ra ngoài. Hô hấp bao gồm hô hấp ngoài và hô hấp trong
    II. BỀ MẶT TRAO ĐỔI KHÍ
    - Bề mặt trao đổi khí là nơi tiếp xúc và trao đổi khí giữa môi trường và tế bào của cơ thể
    - Bề mặt trao đổi khí của cơ quan hô hấp của động vật phải có 4 đặc điểm sau:
    + Diện tích lớn
    + Mỏng và ẩm ướt giúp khí khuếch tán qua dễ dàng
    + Có nhiều mao mạch và máu có sắc tố hô hấp
    + Có sự lưu thông khí tạo ra sự chênh lệch nồng độ để các khí khuếch tán dễ dàng
    III. CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP
    Căn cứ vào bề mặt hô hấp có thể chia thành 4 hình thức hô hấp:
    1. Hô hấp qua bề mặt cơ thể
    - Động vật đơn bào hoặc đa bào có tổ chức thấp như: ruột khoang, giun tròn, giun dẹp có hình thức hô hấp qua bề mặt cơ thể
    Ví dụ: giun đất, con đĩa… (hô hấp qua da)
    2. Hô hấp bằng hệ thống ống khí
    - Gặp ở côn trùng. Bao gồm nhiều hệ thống ống nhỏ, phân nhánh tiếp xúc với tế bào của cơ thể và thông ra ngoài nhờ các lỗ thở.
    3. Hô hấp bằng mang
    - Mang là cơ quan hô hấp thích nghi với môi trường nước của cá, thân mềm, chân khớp
    + Miệng và nắp mang đóng mở nhịp nhàng làm cho dòng nước chảy 1 chiều và liên tục từ miệng qua khe mang
    + Dòng máu trong mao mạch chảy song song và ngược chiều với dòng nước chảy qua mang
    * Quan sát hình 17.3 và 17.4 giải thích tại sao sự trao đổi khí của mang cá xương đạt hiệu quả cao.
    4. Hô hấp bằng phổi
    - Phổi là cơ quan hô hấp của động vật sống trên cạn: bò sát, chim, thú.
    + Thú: khoang mũi  hầu  khí quản  phế quản
    + Lưỡng cư: hô hấp bằng da và phổi
    + Chim: hô hấp bằng phổi và hệ thống túi khí



    II. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP VỀ NHÀ:
    1. Hãy liệt kê các hình thức hô hấp của động vật ở nước và ở cạn?
    Có 4 hình thức hô hấp: Hô hấp qua bề mặt cơ thể, hô hấp bằng hệ thống ống khí, hô hấp bằng mang và hô hấp bằng phổi.
    - Động vật sống dưới nước hô hấp bằng mang và qua bề mặt cơ thể.
    - Động vật sống trên cạn hô hấp bằng phổi, hệ thống ống khí và qua bề mặt cơ thể. Một số động vật có vú thích nghi với môi trường sống dưới nước như cá heo, cá voi vẫn hô hấp bằng phổi. Sau vài chục phút trong nước, chúng phải ngoi lên mặt nước để hít thở không khí
    2. Sự trao đổi khí với môi trường xung quanh ở động vật đơn bào và động vật đa bào có tổ chức thấp (vd thủy tức) được thực hiện như thế nào?
    - Động vật đơn bào trao đổi khí qua màng tế bào. Động vật đa bào có tổ chức thấp trao đổi khí qua bề mặt cơ thể. Khí O2 khuếch tán vào cơ thể và CO2 khuếch tán từ trong cơ thể ra ngoài là do có chênh lệch về phân áp O2 và CO2. Quá trình chuyển hoá bên trong cơ thể luôn luôn tiêu thụ O2 là cho phân áp O2 trong tế bào thấp hơn ngoài cơ thể. Quá trình chuyển hoá bên trong cơ thể cũng liên tục sinh ra CO2 làm cho phân áp CO2 trong tế bào luôn cao hơn bên ngoài môi trường cơ thể.
    3. Nếu bắt giun đất để trên mặt đất khô ráo, giun sẽ nhanh chóng bị chết. Tại sao?
    - Giun sẽ nhanh bị chết do O2 và CO2 không khuếch tán được qua da vì da bị khô.
    4. Sự trao đổi khí với môi trường xung quanh ở côn trùng, cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú được thực hiện như thế nào?
    - Côn trùng: trao đổi bằng hệ thống ống khí… Bao gồm nhiều hệ thống ống nhỏ, phân nhánh tiếp xúc với tế bào của cơ thể và thông ra ngoài nhờ các lỗ thở.
    - Cá: trao đổi khí qua mang…Miệng và nắp mang đóng mở nhịp nhàng làm cho dòng nước chảy 1 chiều và liên tục từ miệng qua khe mang. Dòng máu trong mao mạch chảy song song và ngược chiều với dòng nước chảy qua mang
    - Lưỡng cư: trao đổi khí qua da và qua phổi… Trao đổi khí qua bề mặt cơ thể được thực hiện nhờ hiện tượng khuếch tán (như câu 3)
    - Chim: hô hấp bằng phổi và hệ thống túi khí…
    - Thú: khoang mũi  hầu  khí quản  phế quản…
     

Chia sẻ trang này